Doğum izinlerinde yeni düzenleme

Uzun süredir üzerinde çalışılan doğum izni süresini 16’dan 24 haftaya çıkarmayı öngören düzenleme tamamlandı. Geniş kapsamlı paket, bu ay TBMM’ye sunulacak ve yasama süreci başlayacak.

Paket, kamu ve özel sektörü kapsayan geniş bir model sunuyor. Düzenlemenin, uzatılan doğum izninin yanı sıra annelere kademeli esnek çalışma, baba izninin güçlendirilmesi ve iş– aile dengesini destekleyen yeni teşvikleri de içermesi bekleniyor.

ÖZEL SEKTÖRÜ DE KAPSIYOR

Düzenlemeyle özel sektör çalışanlarının babalık izni memurlar gibi 10 gün olacak. Düzenleme, memur, işçi, askerî personel, hâkim-savcı, KİT personeli ve akademisyenler dahil çalışma hayatındaki tüm kadınları kapsayacak. Taslak düzenleme ile farklı personel rejimlerindeki izin süreleri eşitlenerek, çalışma hayatındaki tüm kadınların analık izninden eşit ve genişletilmiş şekilde yararlanması hedefleniyor. Koruyucu aile olan memur, işçi ve askerî personele ilk kez izin tanınacak.

Mevcut durum

4857 sayılı İş Kanunu m. 74’e göre kadın işçiler için ücretli analık hâli izni; doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta olarak düzenlenmiş durumda. Ücretli doğum izninin yanında, aileyi destekleyen başka haklar da mevcut. Özel sektördeki kadın çalışanlar, ücretli iznin bitiminde 6 aya kadar ücretsiz doğum izni kullanabiliyor. Ayrıca, çocuk bir yaşına gelene kadar her gün 1.5 saat emzirme izni hakkı var; bu süre çalışma süresinden sayılıyor.

Çalışan anneler için yarım çalışma modeli de uygulanabiliyor: İlk doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, üçüncü doğumda 180 gün yarı zamanlı çalışma ve devlet tarafından ödenen yarım çalışma ödeneği ile destekleniyor. İsteyen ebeveynler – anne veya baba – çocuğun ilkokula başlayacağı döneme kadar kısmi süreli çalışma talep etme hakkına sahip.

Özel sektör işçi statüsünde çalışan erkekler için babalık izni süresi; kanuna göre 5 gün ücretli izin hakkı olarak tanımlanmış durumda. Buna karşılık, kamu çalışanları için babalık izni 10 gün olarak düzenlenmiş durumda.

Düzenlemenin, çalışan ebeveynlerin aile yaşamını desteklemeyi ve çocuk bakımında ortak sorumluluğu güçlendirmeyi amaçladığı belirtiliyor.

Kaynak: Yenişafak